Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Analiza i synteza słuchowa w procesie przygotowywania do nauki

autor: Monika Ponikiewska

Analiza i synteza słuchowa to procesy rozwijające wrażliwość  na dźwięki z otoczenia, zdolność różnicowania ich, a także odtworzenia. Różnorodne bodźce słuchowe towarzyszą dzieciom na co dzień, sprzyjają poznawaniu otaczającego świata, a czasami pozwalają uniknąć grożącego im niebezpieczeństwa. Kierując rozwojem dziecka zwracają jego uwagę na mnogość i różnorodność głosów z otoczenia i pomagają je rozumieć.

Specyficzny proces analizy i syntezy słuchowej to wyodrębnianie i scalanie dźwięków mowy ludzkiej – wyodrębnianie poszczególnych głosek w wyrazach i łączenie ich w całość. W procesie tym powinni pomóc dorośli, uświadamiając dzieciom, że wypowiadane przez nie słowa to szeregi dźwięków o bardzo różnym brzmieniu.

Dzieci sześcioletnie, a także dobrze prowadzone pięciolatki , dość łatwo przyswajają sobie umiejętność wyodrębniania głosek na początku wyrazu. Dziecko, które opanowało umiejętność dokonywania analizy i syntezy słuchowej łatwo poradzi sobie z analizą i syntezą wzrokową, czyli czytaniem wyrazów, zdań i tekstów.

Najlepszym sposobem zainteresowania dzieci jakąś, niekiedy mało interesującą czynnością, jest zabawa. W omawianej dziedzinie nie może zabraknąć zabaw, zwłaszcza takich, które wymagają uważnego słuchania, a następnie wyraźnego wypowiadania głosek.

Opracowując i prowadząc zabawy trzeba pamiętać o stopniowaniu trudności w stawianych dzieciom wymaganiach. I tak, najłatwiej jest usłyszeć głoskę na początku lub na końcu wyrazu, ale dużo trudniej – obie jednocześnie.

Zadanie staje się bardziej skomplikowane, gdy szukana głoska ukryła się w środku wyrazu. A jeśli trzeba nazwać wszystkie kolejno? – To wymaga już dużych umiejętności. W proponowanych zabawach należy uwzględniać zasadę „ od łatwiejszego do trudniejszego”. Łączenie w zabawie głosek z literami, czyli graficznymi znakami tychże głosek, sprzyja ich zapamiętywaniu, a zarazem nauce czytania.

TO ŁATWE

Wyodrębnianie pierwszej lub ostatniej głoski w wyrazie. Dobieranie dwu obrazków, na których  nazwy przedmiotów zaczynają się  taką samą głoską, np. cebula – cytryna, dom – drabina, farby – fotel, koza – krowa, latarka – lustro, łopata – łyżeczka, parasol – pudełko, itd.

CO PORWAŁ WIATR

Na stoliku leżą przedmioty z otoczenia dziecka, np. zeszyt, ołówek, klocek, nożyczki, pędzelek, kredka, wazonik, lalka, mydło, cukierek itd. Dziecko zgadujące odwraca się tyłem. Prowadzący „wiatr” bierze ze stołu jedną rzecz i chowając ręce za plecami mówi:

Jestem wiatr, jestem wiatr,

Coś porwałem – lecę w świat!

A to coś zaczyna się głoską …k.

Wtedy zgadujący odwraca się i stara się wskazać, co porwał „wiatr”. Odpowiedź powinna brzmieć: Wiatr porwał klocek, bo zaczyna się głoską k.

CO WIDZISZ , CO SŁYSZYSZ ?

Na podłodze rozłożone są kartoniki ze znanymi literami. Dziecko chodzi pomiędzy kartonikami, a na umówiony sygnał wzrokowy lub słuchowy zatrzymuje się przy najbliższym kartoniku. Wymawia wyraźnie brzmienie znajdującej się na kartoniku litery i podaje wyraz, lub kilka wyrazów, które zaczynają się głoska odpowiadającą brzmieniu podanej litery.

GŁOSKA DO GŁOSKI

Wyodrębnianie głoski na początku i na końcu wyrazu. Do zabawy potrzebne są kartoniki z dwoma obrazkami, dobrane tak, by ostatnia głoska pierwszego obrazka była pierwsza głoską sąsiedniego na jednym kartoniku, a także pierwszą głoską obrazka na innym kartoniku. Można je układać, jak kostki domina, np. lalka – autobus – ser – ręcznik – kret – tort, itp.

ZIELONA – CZERWONA

Określenie głoski, która znajduje się w środku wyrazu. Prowadzący mówi powoli i wyraźnie kilka wyrazów, a wśród nich także wyraz – jeden lub więcej – z podaną dziecku głoską (znajduje się ona w różnym położeniu, także w środku wyrazu). Dziecko otrzymuje dwie chorągiewki w dwóch kolorach, np. w zielonym i w czerwonym. Po usłyszeniu wyrazów mówionych przez prowadzącą, dziecko podnosi do góry jedną z dwóch chorągiewek, np. zieloną, gdy usłyszy umówioną głoskę, a czerwoną , gdy jej nie ma. Np. głoska „o” wyrazy : oko – nos – ucho, mąka – masło – olej, mydło – woda – wanna, itd.

MOJE USZY SŁUCHAJCIE

W procesie analizy i syntezy słuchowej ważna jest umiejętność określania liczby głosek oraz kolejność ich występowania w wyrazach. Nabycie tej umiejętności ułatwia znacznym stopniu wyodrębnianie liter i czytanie wyrazów w następującym okresie nauki.

Dobieranie do nazw obrazków – kartoników z odpowiednią liczbą okienek.

CO ROBI CZARODZIEJ?

Utrudnieniem w stosunku do zabaw poprzednich może być konieczność usłyszenia i określenia dwóch takich samych głosek w jednym wyrazie.

Prowadzący opisuje przedmiot, który ma w nazwie dwie jednakowe głoski, może pokazać obrazek, poprosić o nazwanie go i określenie dwóch głosek.

Prowadzący „czarodziej” mówi: „Czary – mary – tak lub nie. Co to jest?” i mówi zagadkę. Jeżeli dziecko odpowiedziało dobrze, otrzymuje obrazek z tym przedmiotem. Przykłady zagadek:

·         Roślina doniczkowa – ma kolce ( kaktus)

·         Podłużne, smaczne ciasto. W środku ma pyszny krem. ( rurka z kremem)

·         Bardzo kochana – jest zawsze z nami ( mama).

·         Ulubiona zabawka dziewczynek ( lalka).

·         Wysokie drzewo, rośnie w lesie. Zamiast liści ma igły i dużo szyszek ( sosna).

·         Przedmiot podobny do grabi, a służy do jedzenia ( widelec).

·         Pyszne ciasto. Na urodziny bywa ze świeczkami ( tort).

·         Pojazd na dwóch kołach, dla dorosłych i dla dzieci ( rower).

·         Jest w każdym mieszkaniu. Chętnie przez nie patrzymy ( okno).

·         Kolorowy ptak, czasem potrafi mówić ( papuga).

·         Służy do gry, na każdym boku ma oczka ( kostka).

·         Wesoły ptak leśny. Żyje także w parkach. Na głowie  ma czubek ( dudek).

·         Żółty, kwaśny owoc. Doskonale smakuje z herbatą ( cytryna).

·         Aparat z dzwonkiem i tarczą. Dobrze mieć go w domu ( telefon).

Lipiec 2014
31
Czwrtek

To już było...

Odwiedza nas 24 gości oraz 0 użytkowników.